Khởi đầu hành trình làm mới lại

Tuy nhiên, con người không biết trân trọng những đặc ân ấy, đã quay lưng lại với Thiên Chúa, đã phạm tội bất phục tùng Người. Khi con người đầu tiên phạm tội, con người đã bị xáo trộn trong tương quan với Thiên Chúa, và tương quan giữa người với người cũng bị đảo lộn.

Dù cho con người bất trung, nhưng Thiên Chúa vẫn yêu thương con người qua lời hứa ban Đấng Cứu Độ, nhưng nhìn lại lịch sử nhân loại và cho đến hôm nay, mối tương quan với Thiên Chúa và tha nhân vẫn có những bất trật tự khởi đi từ việc con người với bản tính yếu đuối bất toàn và đầy giới hạn.

Việc xức tro trên đầu nhắc mỗi người nhìn nhận thân phận yếu đuối mỏng dòn và bất toàn, để đi vào một tiến trình sám hối thực sự khởi đi từ chính cõi lòng của mình như lời ngôn sứ Giôen: “Hãy xé tâm hồn, chớ đừng xé áo các ngươi” [1](Ge 2,13). Nói cách khác, Mùa Chay cũng là Mùa để chúng ta thực hiện tiến trình tái lập mối tương quan với Thiên Chúa và tha nhân, như ngôn ngữ của Thánh Phaolô: “Anh em hãy làm hoà cùng Thiên Chúa. Ðấng không hề biết đến tội lỗi thì Thiên Chúa đã làm Người thành thân tội lỗi vì chúng ta, để trong Người, chúng ta được trở nên công chính của Thiên Chúa.” (2 Cr 5,20). Thành quả của việc hòa giải với Thiên Chúa nhờ Đức Ki-tô mặc khải rằng ngày cứu độ đã đến. Thánh Phao-lô trích dẫn sấm ngôn của ngôn sứ I-sai-a đệ nhị gởi cho những người lưu đày ở Ba-by-lon để loan báo cho họ giờ giải thoát sắp đến gần: “Ta sẽ nhận lời ngươi vào thời ta thi ân, phù trợ ngươi trong ngày Ta cứu độ” (Is 49,8).[2]

Chúng ta được mời gọi tái lập mối tương quan với Thiên Chúa một cách tích cực trong Mùa Chay thánh này, để khởi đi mối tương quan với Thiên Chúa, ta lại tiếp tục sống cuộc sống sung mãn, tiếp tục đón nhận những ân sủng mà Thiên Chúa ban. Một khi ta sống thân mật trong mối tương giao với Thiên Chúa thì ta cũng sống mỗi tương quan thân tình với anh chị em của mình bằng những ân huệ mà chúng ta đón nhận từ nơi cung lòng Thiên Chúa.

Qua bài Tin mừng thứ Tư lễ Tro, Đức Giêsu cho chúng ta thấy tiến trình lập lại mối tương quan được thực hiện một cách cụ thể qua một thái độ, một cung cách sống với ba việc: cầu nguyện[3], ăn chay[4], làm việc lành[5].

 Qua việc cầu nguyện, ta được mời gọi sống hiệp thông với Thiên Chúa qua việc chúc tụng tạ ơn vì vô vàn ơn lành Chúa ban. Dù con người tội lỗi thể nào, Thiên Chúa vẫn không bao giờ từ bỏ, luôn tin tưởng và chờ đợi con người. Vì thế, cầu nguyện là cách thức để đốt lên lòng trông cậy. Khi cầu nguyện, ta kín múc được sức sống từ Chúa và liên kết tình tương giao với Ngài. Đàng khác, đời sống cầu nguyện phải được khởi đi từ cõi lòng trong sự khiêm nhượng thẳm sâu, cung kính trước Thiên Chúa là Đấng tạo dựng đất trời.

Qua việc bác ái, chúng ta sẻ chia cho người khác những thứ họ cần bởi đơn giản họ cũng là những con người nằm trong chương trình cứu độ của Thiên Chúa. Khi chia sẻ chân thành cho người khác, chúng ta làm cho tâm hồn trở nên thư thái bình an. Việc sẻ chia này như một lời nhắc nhở bổn phận đối với những người kém may mắn hơn mình, không đơn thuần chỉ là việc bố thí bát gạo, gói mỳ… cho bằng hiện diện, đồng cảm qua việc sống cùng và sống với những anh chị em ấy. Đơn giản, chúng ta là con một Cha và anh em một nhà.

Qua việc ăn chay, chúng ta hãm mình để tiết chế những đam mê, dục vọng chi phối. Khổ hạnh thuyết mà người ta thường khoe khoang đều lố bịch và mâu thuẫn, vì nó biến lòng thống hối thành tội lỗi: con người giả bộ sầu khổ ngoài mặt, còn sự thật nhiều khi cúng ta làm bộ để người ta tin rằng họ ăn chay. Việc tỏ vẻ thống hối bên ngoài thật nguy hiểm,vì nó che đậy dục vọng của mình một cách ích kỷ, dưới chiêu bài tôn giáo. Đặc tính của mặt nạ là giả, không gì xấu xa hơn mặt nạ về lòng sốt sắng, vì nó làm cho người khác chê cười. Tuy nhiên, chúng ta cũng không được rơi vào một thái cực chối bỏ mọi hành động thống hối bên ngoài. Không thể vì thấy một vài lạm dụng mà kết án hành động thống hối. Người ta vẫn ăn chay, nhưng ý hướng ngay lành. Người ta sẽ ăn chay để làm vinh danh Chúa, không phải để tôn vinh con người.[6] Kẻ khắc khổ giả tạo không phải là một người từ bỏ, nhưng là một người tham vọng. Nói vậy để ý thức việc ăn chay không hệ tại ở việc ăn cái gì, ăn như thế nào, nhưng hệ tại ở việc khởi đi từ đời sống của một người tay sạch lòng thanh.

Mùa Chay cũng là mùa tái khởi lập mối liên hệ hài hòa với Thiên Chúa và với anh em. Cách nào đó Mùa Chay là 40 ngày làm mới lại tâm hồn để cuộc sống của chúng ta tràn ngập niềm hoan hỷ. Xin Chúa ban cho mỗi người nhận thức được ý nghĩa cao đẹp của lời mời gọi sám hối để mùa Chay trở nên Mùa ân phúc, mùa tái khám phá mối liên hệ thân tình với Chúa, với nhau và với mình.